Οι γάτες μπορεί να μη μιλούν τη γλώσσα μας, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν έχουν πολλά να πουν. Από ένα διακριτικό «νιάου» μέχρι ένα επίμονο γουργούρισμα ή έναν καθόλου διακριτικό συριγμό, χρησιμοποιούν διαφορετικούς ήχους για να επικοινωνήσουν μαζί μας και με το περιβάλλον τους.
Και αν έχετε την εντύπωση ότι η δική σας γάτα έχει αναπτύξει ολόκληρο λεξιλόγιο αποκλειστικά για εσάς, ίσως να μην πέφτετε και τόσο έξω.
Νιάου! Μια λέξη…πολλές σημασίες
Μπορεί να σας εκπλήξει, αλλά οι ενήλικες γάτες σπάνια νιαουρίζουν η μία στην άλλη. Το χαρακτηριστικό «νιάου» φαίνεται να χρησιμοποιείται κυρίως στην επικοινωνία τους με τους ανθρώπους.
Τα γατάκια, αντίθετα, χρησιμοποιούν τη φωνή τους για να επικοινωνήσουν με τη μητέρα τους. Τα νεογέννητα, που αρχικά δεν βλέπουν, φωνάζουν όταν απομακρύνονται από τη φωλιά ώστε η μητέρα τους να μπορεί να τα εντοπίσει. Καθώς μεγαλώνουν, όμως, το νιαούρισμα μεταξύ των γατών περιορίζεται σημαντικά.
Όλες οι γάτες, βέβαια, δεν είναι το ίδιο ομιλητικές. Ορισμένες έχουν απλώς περισσότερα να πουν, ενώ κάποιες φυλές, όπως οι Σιαμέζες και οι Βεγγάλης, είναι γνωστές για την ιδιαίτερα έντονη φωνητική τους συμπεριφορά.
Γιατί νιαουρίζει η γάτα σας;
Το νιαούρισμα προς τους ανθρώπους έχει συχνά έναν πολύ συγκεκριμένο σκοπό: η γάτα σας θέλει κάτι από εσάς.
Μπορεί να ζητά φαγητό, παιχνίδι, χάδια, να θέλει να της ανοίξετε μια πόρτα ή απλώς να απαιτεί την προσοχή σας. Και οι γάτες μαθαίνουν γρήγορα. Αν ένα νιαούρισμα στις έξι το πρωί έχει ως αποτέλεσμα να εμφανίζεται αμέσως το πρωινό, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα το ίδιο «ξυπνητήρι» να χτυπήσει ξανά την επόμενη ημέρα.
Μπορεί επίσης να νιαουρίζει από ανυπομονησία ή εκνευρισμό. Αν έχετε καθυστερήσει μερικά λεπτά να ετοιμάσετε το φαγητό της, για παράδειγμα, ίσως θεωρήσει απαραίτητο να σας ενημερώσει για την…απαράδεκτη ποιότητα του σέρβις.
Το σημαντικό είναι να παρατηρείτε όχι μόνο τον ήχο, αλλά και το πλαίσιο στο οποίο εμφανίζεται. Πότε νιαουρίζει; Τι συμβαίνει εκείνη τη στιγμή; Τι κάνει αμέσως πριν και μετά; Αυτές οι λεπτομέρειες μπορούν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε τι προσπαθεί να σας πει.
Όταν το νιαούρισμα γίνεται πιο έντονο
Αν η γάτα σας ξαφνικά αρχίζει να νιαουρίζει περισσότερο ή διαφορετικά από ό,τι συνήθως, αξίζει την προσοχή σας.
Ο πόνος ή η αδιαθεσία μπορεί να συνοδεύονται από ασυνήθιστη φωνητική συμπεριφορά, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται παράλληλα και άλλες αλλαγές, όπως μειωμένη δραστηριότητα, ευερεθιστότητα, απροθυμία στο άγγιγμα, αλλαγές στην όρεξη, υπερβολικό γλείψιμο ή μισόκλειστα μάτια.
Η έντονη φωνητική συμπεριφορά μπορεί επίσης να συνδέεται με άγχος. Μια γάτα που αισθάνεται ανασφάλεια μπορεί να νιαουρίζει περισσότερο όταν βρίσκεται μόνη ή όταν το σπίτι είναι ήσυχο.
Στις μεγαλύτερες σε ηλικία γάτες, η ξαφνική ή έντονη φωνητική συμπεριφορά —ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας— μπορεί επίσης να σχετίζεται με γνωστικές αλλαγές. Σύγχυση, αποπροσανατολισμός, αλλαγές στον ύπνο ή στη διάθεση και διαφορετική κοινωνική συμπεριφορά είναι σημάδια που καλό θα ήταν να συζητήσετε με τον κτηνίατρό σας.
Το νυχτερινό «νιάου» και άλλες μεταμεσονύκτιες συζητήσεις
Οι γάτες είναι από τη φύση τους περισσότερο δραστήριες γύρω από την αυγή και το σούρουπο. Αυτό σημαίνει ότι η ώρα που εσείς θεωρείτε ιδανική για ύπνο δεν συμπίπτει απαραίτητα με τη δική τους άποψη επί του θέματος.
Μια γάτα μπορεί να νιαουρίζει τη νύχτα επειδή θέλει προσοχή, παιχνίδι ή φαγητό, επειδή βαριέται ή επειδή κάποια αλλαγή στο περιβάλλον ή στην καθημερινότητά της την έχει αναστατώσει.
Αν το νυχτερινό νιαούρισμα είναι ξαφνικό, πολύ έντονο ή συνοδεύεται από άλλες αλλαγές στη συμπεριφορά, ιδιαίτερα σε μια ηλικιωμένη γάτα, καλό είναι να διερευνηθεί και το ενδεχόμενο κάποιου προβλήματος υγείας.
Όχι μόνο «νιάου»: Το λεξιλόγιο της γάτας
Το νιαούρισμα είναι μόνο ένα μέρος της φωνητικής επικοινωνίας μιας γάτας. Το ρεπερτόριό της περιλαμβάνει αρκετούς ακόμη ήχους — και καθένας μπορεί να μας δώσει διαφορετικές πληροφορίες.
Γουργούρισμα
Το γουργούρισμα συνδέεται συνήθως με ευχαρίστηση και χαλάρωση. Μια γάτα μπορεί να γουργουρίζει όταν τη χαϊδεύετε ή όταν αισθάνεται ασφαλής και άνετα.
Ωστόσο, το γουργούρισμα δεν σημαίνει πάντοτε «είμαι ευτυχισμένη». Οι γάτες μπορεί να γουργουρίζουν και όταν πονάνε ή αισθάνονται δυσφορία, πιθανώς ως έναν τρόπο να καθησυχάσουν τον εαυτό τους. Γι’ αυτό και ο ήχος πρέπει πάντα να ερμηνεύεται σε συνδυασμό με τη στάση του σώματος και τη γενικότερη συμπεριφορά τους.
Κροταλίσματα και τιτιβίσματα
Ένας σύντομος, κελαηδιστός ήχος ή ένα κροτάλισμα αποτελεί συνήθως έναν φιλικό χαιρετισμό προς έναν άνθρωπο ή μια άλλη γάτα.
Το χαρακτηριστικό γρήγορο «κροτάλισμα» των δοντιών, από την άλλη, εμφανίζεται συχνά όταν η γάτα παρατηρεί κάτι που θα ήθελε πολύ να κυνηγήσει αλλά δεν μπορεί να φτάσει.
Συριγμός
Ο συριγμός συχνά ερμηνεύεται ως θυμός, στην πραγματικότητα όμως λειτουργεί κυρίως ως προειδοποίηση. Η γάτα αισθάνεται άβολα ή απειλείται και ζητά περισσότερο χώρο.
Μπορεί να συρίξει σε έναν άνθρωπο, μια άλλη γάτα, έναν σκύλο ή ακόμη και σε ένα αντικείμενο ή μια μυρωδιά που την αναστατώνει. Αν συρίξει κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, το μήνυμα είναι αρκετά σαφές: για εκείνη, το παιχνίδι τελείωσε.
Γρύλισμα
Το χαμηλό γρύλισμα αποτελεί ακόμη πιο ξεκάθαρη προειδοποίηση. Μπορεί να εμφανιστεί όταν η γάτα φοβάται, αισθάνεται ότι απειλείται ή δεν θέλει κάποιος να πλησιάσει κάτι που θεωρεί δικό της.
Σε αυτή την περίπτωση, το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να σεβαστούμε την επιθυμία της και να κρατήσουμε τις απαραίτητες αποστάσεις.
Δυνατές, παρατεταμένες κραυγές
Οι δυνατές και παρατεταμένες φωνές μπορεί να εμφανιστούν σε έντονες αντιπαραθέσεις μεταξύ γατών και να αποτελούν προειδοποίηση πριν από μια σύγκρουση.
Μια ιδιαίτερα οξεία, αγωνιώδης κραυγή μπορεί να δείχνει έντονο φόβο ή ότι η γάτα αισθάνεται ότι απειλείται σοβαρά. Σε τέτοιες περιπτώσεις χρειάζεται προσοχή, καθώς μπορεί να έχει τραυματιστεί ή να προσπαθήσει να ξεφύγει από μια επικίνδυνη κατάσταση.
Τι γίνεται όταν η γάτα νιαουρίζει…συνέχεια;
Πριν προσπαθήσετε να περιορίσετε το επίμονο νιαούρισμα, είναι σημαντικό να καταλάβετε γιατί συμβαίνει.
Αν η γάτα ζητά συνεχώς φαγητό, ένα σταθερό πρόγραμμα γευμάτων μπορεί να βοηθήσει. Η ημερήσια ποσότητα τροφής μπορεί επίσης να μοιραστεί σε περισσότερα, μικρότερα γεύματα μέσα στην ημέρα.
Αντίστοιχα, αν έχει μάθει ότι κάθε νιαούρισμα οδηγεί αμέσως σε χάδια, παιχνίδι ή μια πόρτα που ανοίγει, η αντίδρασή μας μπορεί άθελά μας να ενισχύει αυτή τη συμπεριφορά.
Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοούμε κάθε επίμονο νιαούρισμα. Μια ξαφνική αλλαγή στη συχνότητα, την ένταση ή τον τρόπο που φωνάζει η γάτα μας χρειάζεται διερεύνηση.
Η ώρα του φαγητού έχει τη δική της… φωνή
Για πολλές γάτες, το νιαούρισμα και το φαγητό έχουν στενή σχέση. Ένα σταθερό πρόγραμμα σίτισης μπορεί να βοηθήσει τη γάτα να γνωρίζει πότε περίπου θα φάει, αντί να προσπαθεί να επισπεύσει τη διαδικασία με τις δικές της φωνητικές υπενθυμίσεις.
Η πλήρης και ισορροπημένη διατροφή αποτελεί βασικό μέρος της καθημερινής φροντίδας της. Οι τροφές της Tanko για γάτες, όπως η σειρά Belize, μπορούν να ενταχθούν στο καθημερινό πρόγραμμα σίτισης, προσφέροντας μια σταθερή διατροφική βάση ανάλογα με τις ανάγκες της.
Και όσο για το αν το νιαούρισμα πέντε λεπτά πριν από το γεύμα σημαίνει ότι η γάτα λιμοκτονεί; Πιθανότατα σημαίνει ότι το ρολόι σας πηγαίνει πέντε λεπτά…πίσω.
Τελικά, μιλάτε γατίσια;
Δεν χρειάζεται να γνωρίζετε την ακριβή «μετάφραση» κάθε ήχου για να καταλαβαίνετε τη γάτα σας. Άλλωστε, το ίδιο νιαούρισμα μπορεί να σημαίνει κάτι διαφορετικό ανάλογα με τη στιγμή, τη στάση του σώματός της και όσα συμβαίνουν γύρω της.
Με τον καιρό, παρατηρώντας πότε και πώς χρησιμοποιεί τη φωνή της, θα αρχίσετε να αναγνωρίζετε το δικό της προσωπικό λεξιλόγιο. Και μπορεί να μη μιλήσετε ποτέ άπταιστα γατίσια, αλλά σίγουρα θα γίνετε καλύτεροι στη…μετάφραση.
